De Inspectie Jeugdzorg acht het onaanvaardbaar dat jongeren zonder een machtiging gesloten jeugdhulp van de kinderrechter in de gesloten jeugdhulp worden opgenomen, omdat dit in strijd is met nationaal en internationaal recht. Dit heeft de inspectie aangegeven in een signalement gericht aan de staatssecretaris van VWS. De inspectie verzoekt de staatssecretaris met klem om aan deze situatie een einde te maken.
Wanneer een jongere kampt met ernstige opgroei- en opvoedproblemen is soms een zware en intensieve vorm van jeugdhulp met verblijf nodig. Om te voorkomen dat de jongere zich aan deze jeugdhulp onttrekt of daaraan door anderen wordt onttrokken, kan gesloten jeugdhulp worden ingezet. Een jongere kan deze vorm van gespecialiseerde jeugdhulp alleen ontvangen met een machtiging gesloten jeugdhulp van de kinderrechter, ook als hij of zijn ouders instemmen met het verblijf of er zelf om verzoeken. In de gesloten jeugdhulp worden de vrijheden van de jongere ingeperkt. Vandaar dat dit met de nodige juridische waarborgen is omkleed in zowel nationale wetgeving als in het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind.
Plaatsingen zonder machtiging
De Inspectie Jeugdzorg constateert dat instellingen voor gesloten jeugdhulp in toenemende mate jongeren opnemen zonder dat de kinderrechter hiertoe een machtiging gesloten jeugdhulp heeft afgegeven. De inspectie acht dit onaanvaardbaar, omdat dit in strijd is met nationaal en internationaal recht. Wanneer jongeren zonder een rechterlijke toets gesloten worden opgenomen schaadt dat hun rechtspositie in belangrijke mate.
Als reden noemen instellingen onder meer dat het voor jongeren goed is om de overgang van gesloten naar open jeugdhulp geleidelijk te laten verlopen. De inspectie is hiervan ook voorstander, maar geeft aan dat in zo’n situatie een jongere met een machtiging gewoon in de open jeugdhulp mag verblijven. Dit signalement gaat expliciet over jongeren die zonder machtiging – al dan niet in vrijwillig kader - in de gesloten jeugdhulp verblijven.
Maatregelen en vervolg
De inspectie heeft de sector het afgelopen half jaar gevraagd om met een gezamenlijk voorstel te komen voor verantwoorde jeugdhulp. Dit is de sector niet gelukt. Vandaar dat de inspectie zich nu tot de staatssecretaris van VWS richt met het klemmende verzoek om een einde te maken aan deze onwenselijke situatie en maatregelen te nemen die ertoe leiden dat instellingen voor gesloten jeugdhulp uitsluitend jongeren opnemen met een machtiging gesloten jeugdzorg van de kinderrechter.
De inspectie is voornemens om vanaf 1 januari 2016 hierop te handhaven. Dit geeft de betrokken instellingen tot deze datum de gelegenheid om voor jongeren die zonder machtiging in de gesloten jeugdhulp zijn geplaatst een alternatieve plek te vinden dan wel een voorstel te formuleren voor verantwoorde jeugdhulp, bijvoorbeeld wanneer het gaat om jongeren die zonder een dergelijke machtiging geplaatst worden op de school behorend bij de instelling voor gesloten jeugdhulp. Direct overgaan tot handhaving is volgens de inspectie niet in het belang van de betreffende jongeren.
Bron: Inspectie Jeugdzorg
