Recent gepubliceerd onderzoek van de University of Aberdeen werpt een ander licht op de invloed van traumatische jeugdervaringen op de gezondheid op latere leeftijd. Waar eerdere studies vaak slechts een verband legden tussen zogenoemde adverse childhood experiences (ACE’s) en één enkel gezondheidsprobleem, laat dit grootschalige cohortonderzoek zien dat niet alle aandoeningen even sterk samenhangen met jeugdervaringen. Vooral ernstige pijn en psychische problemen blijken duidelijk gelinkt aan traumatische gebeurtenissen in de kindertijd.
Wat zijn ACE’s?
Adverse childhood experiences (ACE’s) zijn ingrijpende of negatieve gebeurtenissen in de kindertijd, zoals misbruik, verwaarlozing, pesten, armoede, gezinsconflicten of ernstige ziekte binnen het gezin. Dergelijke ervaringen kunnen de ontwikkeling en het welzijn van kinderen ernstig beïnvloeden. Steeds meer onderzoek wijst erop dat ACE’s ook decennialang doorwerken in de gezondheid van volwassenen.
Rapportage op 50-jarige leeftijd
De onderzoekers maakten gebruik van de National Child Development Study, beter bekend als de 1958 Birth Cohort Study. Deze unieke studie volgt ruim 17.000 mensen die allemaal in dezelfde week in 1958 in Engeland, Schotland en Wales zijn geboren. Op 50-jarige leeftijd rapporteerden meer dan 16.000 deelnemers hun gezondheid, waaronder een breed scala aan lichamelijke en psychische aandoeningen.
De wetenschappers analyseerden het verband tussen veertien soorten ACE’s en elf veelvoorkomende gezondheidsproblemen, zoals chronische pijn, astma, depressie, hoge bloeddruk en gehoorproblemen. Hierbij werd gebruikgemaakt van een geavanceerde analysemethode die rekening houdt met sociaaleconomische omstandigheden bij de geboorte.
De belangrijkste bevindingen
De resultaten laten zien dat ACE’s niet met alle gezondheidsproblemen samenhangen, maar dat bepaalde aandoeningen duidelijk meer risico lopen:
- Ernstige pijn en psychische problemen bleken de sterkste verbanden te vertonen.
- Mensen met vier of meer traumatische ervaringen in hun jeugd hadden een significant verhoogde kans op depressie, angst en chronische pijn.
- Bij vrouwen kwamen ook maag-darmproblemen en aandoeningen als astma en bronchitis vaker voor in verband met ACE’s.
- Voor migraine, hooikoorts, huidproblemen en oogklachten werd géén relatie gevonden.
- Vooral vormen van misbruik, verwaarlozing en gezinsconflicten hadden een breed effect op de gezondheid.
Gevolgen voor beleid en zorg
De onderzoekers pleiten voor zowel brede als gerichte interventies. Het voorkomen van kindertrauma’s en het bieden van vroege steun aan kwetsbare gezinnen kan veel gezondheidsproblemen later in het leven helpen voorkomen. Daarnaast zou screening op ACE’s in de huisartsenpraktijk kunnen bijdragen aan vroegtijdige signalering en behandeling.
Diepgaande en blijvende effecten
Het onderzoek toont overtuigend aan dat traumatische ervaringen in de jeugd diepgaande en blijvende effecten kunnen hebben op de gezondheid, met name op het gebied van pijn en mentale gezondheid. Terwijl brede preventieve maatregelen belangrijk blijven, kan een meer gerichte aanpak — afgestemd op de aard en het aantal ACE’s, en met oog voor sekseverschillen — bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsongelijkheid en het verbeteren van de levenskwaliteit van toekomstige generaties.
Timmins KA, et all: Adverse Childhood Experiences and Health at Age 50 Years in the National Child Development Study.
JAMA Netw Open. 2025;8(8):e2525708. doi:10.1001/jamanetworkopen.2025.25708
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
