“Dit boek komt voort uit mijn passie voor mensen en verslavingsherstel. Ik geef het uit in eigen beheer zonder winstoogmerk.” ... Getriggerd door deze zin op de kaft spreekt Judith de Roos met auteur Manja Kamman over IFS, een slechte podcast, volledig herstel en ‘je eigen kern’.
Manja Kamman is op het moment van het gesprek met retraite in Genua, dus vindt het interview beeldbellend plaats. Vroeger voelde zich altijd schuldig naar de cliënten uit haar praktijk, als ze wat langer vakantie wilde. Maar sinds ze met groepen werkt, is dat prima te plannen. Ze geniet volop op van de vrijheid en ruimte.
Persoonlijkheidsdelen
Kamman heeft haar boek specifiek geschreven voor zorgverleners, bij lezing is het een pre als je bekend bent met het werken van persoonlijkheidsdelen, zoals bijvoorbeeld bij NLP, de Transactionele Analyse, Voice dialogue, schematherapie of IFS gebeurd. Ook traumasensitief kunnen werken en bekendheid met mindfulness of ACT staan op haar lijstje.
Verslavingsproblemen
Kamman vindt het van groot belang dat zorgverleners hun innerlijke werk ook zelf op orde hebben. Ze sluit dan ook ieder hoofdstuk in het boek af met een oefening die verdieping vraagt in het innerlijke proces van de lezer. De vormen zijn divers, een meditatie, een schrijfopdracht of een oefening voor de spiegel. Ze voegt toe: “Ik geloof dat het belangrijk is dat we verslavingsproblemen, als een universeel fenomeen zien. Het is veel meer dan een alcohol of drugsverslaving, je kunt het veel breder bekijken; het streven, het moet hebben, het vasthechten aan iets. Dan is het dus heel belangrijk om ook de verslaving binnen jezelf te onderzoeken.”
Kamman’s behandelvisie is ontstaan uit haar eigen ervaringen met een eetstoornis en meerdere verslavingen.
Slecht interview
Hoe kwam je er bij om dit boek te schrijven?
“Eigenlijk was dit heel grappig. Ik werd door een podcastmaker, die gericht is op verslaving, geïnterviewd over mijn werk. Maar ik kon niet uit mijn woorden komen, het was zoveel. Het werd dus een heel slecht interview. Hij heeft het zelfs niet gebruikt. Dus toen besloot ik het uit te gaan werken. En aangezien verslaving mij niet vreemd is en ik ook iets met volledigheid en dwang heb, begon ik en het werd wel heel veel. Ik vond het leuk om op een rijtje te zetten wat ik allemaal doe en waar het op gebaseerd is toen ontstond het idee om er een boek van te maken.”
Schaamte en schuld
Kamman ziet het echt als haar missie om haar werk door te geven. Ze ervaart om zich heen dat veel zorgverleners bang zijn om te werken met mensen met verslaving, omdat ze handvatten missen. Kamman wil deze graag geven. Ze merkt in de praktijk hoe een aanpak die enkel gericht is op gedragsverandering en beheersing, vooral innerlijke schaamte en schuld bij cliënten versterkt. Het gaat haar aan het hart dat het daardoor voor mensen alleen maar slechter gaat, ze raken dan nog meer beschadigd. Het bevechten, het bedwingen kan het erger maken. Kamman pleit voor verbinding.
Alcoholprobleem
Manja Kamman, die oorspronkelijk manager communicatie was, rondde pas toen ze 40 was haar opleiding tot psychosociaal therapeut af, ze had toen nog een alcoholprobleem. Tijdens een sabbatical besloot ze met al het gebruik te stoppen en bij terugkomst aan het werk te gaan met een eigen praktijk. Ze is in het boek open over haar eigen verslavingen. Ze vertelt dat dit zeker niet altijd het geval was. Ook zij kent de enorme schaamte en de innerlijke zelfafwijzing over haar verslavingen. Beetje bij beetje is ze er over gaan delen, waardoor het nu in alle openheid kan. Het is zelfs een onderdeel van haar identiteit geworden.
Zelf
Kamman gebruikt diverse methodieken, rode draad is dat het allemaal methodes zijn die kijken naar het onderscheid tussen wie je werkelijk bent en wat je jezelf het aangeleerd. “Door de jaren heen heb je verschillende delen ontwikkeld, maar wie ben je nu werkelijk zelf?”, zo vertelt ze vanuit Genua. Ze gaat er vanuit dat er een Zelf is, een kern die heel is. Het is er al. Alles wat nodig is, is er al. De coping mechanismes of modi, zijn niet wie je wezenlijk bent. Mensen zijn zo geïdentificeerd met hun delen. “Ja, ik ben nu eenmaal zo, ik ben altijd bang, ik ben slecht, ik ben verslaafd”. Deze uitspraken zorgen voor een gevecht. Waarbij mensen verstrikt raken in mechaniek van hun verschillende delen. Zien dat je dat niet bent, maar wel bent gaan geloven is de sleutel. Kamman, die mensen aanhaalt als Gabor Maté, Bessel van de Kolk en Jan Geurtz - die allen staan voor een compassievolle bejegening richting de medemens - gunt iedereen dat ze gaan voelen ‘ik ben oké, ik ben genoeg!’. Dit geeft verzachting.
Twaalf stappen
Ze haalt in haar boek ook de twaalf stappen-methodiek aan, oorspronkelijk afkomstig van de AA.
Hoe verhoud jij je tot de twaalf stappen? Die zeggen namelijk eens verslaafd altijd verslaafd, terwijl jij schrijft over volledig herstel...
Manja Kamman: “Ik ben echt voor de twaalf stappen, want het is een spiritueel programma dat mensen helpt om te verbinden met elkaar, het gaat daardoor de schaamte voorbij. Als je het kunt zien vanuit een deel van jezelf dan kun je inderdaad zeggen dat je verslaafd bent, maar als je kijkt vanuit het Zelf, dan ben ik niet verslaafd. Een deel in mij is verslaafd…”
Zelfhulp
Kamman, die niet van plan is een tweede boek te schrijven voor zorgverleners, zou wel graag nog een zelfhulpboek schrijven. Ze wil graag dat er een nieuw geluid gaat klinken, en dat kan door diverse partijen gehoord worden.
Zelfonderzoek
Zelf gaat ze nog even bezig met haar zelfonderzoek, want wat gebeurd er als je drie maanden niet werkt? Nu tijdens de retraite, voelt ze zich prima in het niet iets doen. Ze pelt laagjes van zichzelf af om te zien wat er nog zit. En die podcast? Gelukkig kwam daar een nieuwe kans voorbij! Bij Rene van Collem’s podcast Van verslaving naar vrijheid vertelt ze over haar persoonlijke leven.
Manja Kamman - Ik weet dat je er bent. Een integratieve begeleiding bij verslaving en herstel
448 pagina’s
prijs: € 44,50
ISBN: 9789083317106
-
Lees ook andere interviews op GGZ Totaal
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
