Dilemma’s bij AI in de psychologie

Omdat het zo belangrijk is dat psychologen zich bewust zijn van de kansen en de risico´s van het gebruik van AI, heeft de Commissie Beroepsethische Zaken van het NIP (BEZ) een notitie (https://nip.nl/wp-content/uploads/pdfs/BEZ-notitie_Gebruik-AI-in-de-psychologiepraktijk_def-Kopie.pdf) geschreven.

Artificiële Intelligentie (AI) is namelijk niet meer weg te denken. Ook niet uit het dagelijks werk van de psycholoog. Cliënten raadplegen AI voor psychologisch advies en binnen de eigen praktijk kunnen AI-tools administratieve taken overnemen, ondersteunen bij analyses, diagnostiek en risicodetectie. De mogelijkheden zijn eindeloos. Waar liggen grenzen en hoe zetten kan AI op een ethisch verantwoorde wijze worden ingezet? Als bijvoorbeeld een psycholoog AI vraagt een verslag te maken van een behandelgesprek, is het fijn dat die de kostbare tijd aan iets anders kan besteden. Maar wat is op de langere termijn de invloed op de bekwaamheid, als bepaalde taken met regelmaat worden overgelaten aan een tool?

Gesprek aangaan
Allemaal vragen om over na te denken. En dat is precies wat de BEZ met de notitie wil bereiken. AI-tools kunnen namelijk veel voor psychologen doen, maar uiteindelijk zijn ze zelf verantwoordelijk voor hun handelen richting cliënt of opdrachtgever. “We willen psychologen bewust laten nadenken over hun visie op het gebruik van AI binnen de psychologie en hen ertoe aanzetten het gesprek hierover aan te gaan met collega’s’” aldus Tineke Zondervan, voorzitter van de BEZ.

Therapeutische waarde
Of is dat toekomstmuziek? Een dilemma dat niet letterlijk in de notitie wordt besproken, maar misschien weleens is opgekomen? De voorzitter van de BEZ denkt dat het zo’n vaart niet zal lopen. Wel geeft ze aan dat de therapeutische waarde van AI zowel door ontwikkelaars als door therapeuten en cliënten wordt overschat. ‘AI kan de zorg laagdrempeliger maken, cliënten laten oefenen en monitoren, maar de essentie van een (behandel)relatie kan AI niet vervangen’. NIP raadt aan: wees kritisch, denk na en praat erover.

Commissie Beroepsethische Zaken
De BEZ is de centrale commissie van het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP). De BEZ houdt zich bezig met de invulling en interpretatie van de Beroepscode NIP 2024, die beschrijft aan welke ethische basisprincipes psychologen zich moeten houden bij de uitoefening van hun vak. Ook buigt de commissie zich over ontwikkelingen in ons vakgebied die (nieuwe) ethische vragen oproepen, zoals de ontwikkelingen rond AI, waarover het NIP tijdens het beroepsethisch spreekuur veel vragen binnenkrijgt.

Lees de notitie van de BEZ over het gebruik van AI (https://nip.nl/wp-content/uploads/pdfs/BEZ-notitie_Gebruik-AI-in-de-psychologiepraktijk_def-Kopie.pdf)

Bron: Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) (https://nip.nl/nieuws/ai-in-de-psychologie-dat-roept-dilemmas-op/)

Illustratie: Hester van de Grift (http://hester-vandegrift.blogspot.com/)

-

Lees ook andere artikelen over AI en ggz (https://www.ggztotaal.nl/tp-29166-2/artificiele intelligentie)

-----------------------------------------------------------------------------------------

Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.

Abonneren kan direct via het inschrijfformulier (http://www.ggztotaal.nl/pg-29166-7-89775/pagina/abonneren.html), opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines (http://www.ggztotaal.nl/pg-29166-7-89779/pagina/e-magazine.html).