De bibliotheek

Wat is er nieuw? Iedere twee weken brengt GGZ Totaal je op de hoogte van relevante en interessante boeken door, voor of over de ggz.

(Onderstaande teksten zijn van de uitgevers of schrijvers, tenzij anders vermeld.)

Wat ik wél doorgeef. Een zachte beweging van intergenerationeel trauma naar hoop (https://www.lannoo.be/nl/wat-ik-w%C3%A9l-doorgeef)

Lies Clerx

Lies Clerx maakt intergenerationeel trauma bespreekbaar en brengt hoop.

”Ik hoor het vaak, in verschillende stemmen, bij verschillende mensen. ‘Ik wil het zo graag anders doen’, zeggen ze dan. ‘Maar ik betrap mezelf erop dat ik hetzelfde blijf herhalen.’”

 Groot of klein, vroeg of laat, zichtbaar of onzichtbaar. Ieder mens maakt momenten mee die te veel of te pijnlijk waren om op dat moment te bevatten. Dat noemen we trauma: een ervaring die groter was dan onze draagkracht op dat moment. Trauma vloeit niet alleen maar voort uit oorlog of rampen. Ook gemis, onveiligheid, afwijzing of eenzaamheid kunnen diepe sporen nalaten. Het vraagt moed om stil te staan bij wat ooit pijn deed. Ons hoofd leert vaak te vermijden of te verklaren, maar ons lichaam herinnert zich alles.

Trauma leeft niet alleen in gedachten, maar in het zenuwstelsel. In gespannen schouders, vermoeidheid zonder duidelijke oorzaak, onrust bij nabijheid, het onvermogen om echt te ontspannen, zelfs wanneer het veilig is. Het lichaam spreekt waar woorden ooit ontbraken. Wat vaak vergeten wordt, is dat trauma zich niet beperkt tot één leven. Het leeft verder in families, in patronen en stiltes die zich herhalen. Wat niet gezien of gevoeld mocht worden, zoekt zo een weg om alsnog gehoord te worden. Toch schuilt precies daar ook hoop. Want wie bereid is te voelen wat lang verzwegen werd, kan de cirkel doorbreken. Niet door te forceren, maar door aanwezig te blijven. Door te luisteren wanneer het lichaam fluistert, schreeuwt, of uiteindelijk stopt en zegt: tot hier.

Wat ik wél doorgeef laat zien hoe trauma zich vastzet in lichamen, relaties en familiesystemen. En hoe jij bewust kunt kiezen om het anders te doen. Auteur Lies Clerx verbindt persoonlijke verhalen en herkenbare voorbeelden met recente inzichten uit de epigenetica en psychologie. Aan de hand van het ritme van de seizoenen neemt ze de lezer mee van erkennen naar loslaten, van stilte naar woorden en van trauma naar hoop.

Lees meer. (https://www.lannoo.be/nl/wat-ik-w%C3%A9l-doorgeef)

Onbegrepen (https://justpublishers.nl/project/onbegrepen-angelique-van-deursen/)

Angélique van Deursen

Mijn leven met verward gedrag. In 2024 registreerde de politie 149.853 incidenten met ‘verwarde personen’. We lezen de excessen in de kranten en zien ze op televisie, uitgedrukt in cijfers en schreeuwende headlines. De verhalen achter deze mensen bereiken de media echter nauwelijks. We lopen met een grote boog om hen heen, alsof ze allemaal gevaarlijk zijn.

Jarenlang was Angélique van Deursen een van deze personen, die dagelijks vochten tegen de demonen in hun hoofd. Om haar op te vangen was veelvuldig politie-inzet nodig. Een verregaande maatregel waarvan Van Deursen zich afvraagt of de politie hiervoor wel de juiste instantie is.

Hoe is het om te leven als een verward persoon? Hoe gaat ze om met gevoelens van schaamte en schuld? Ook beantwoordt ze maatschappelijk relevante vragen als: hoe en waarom raakt iemand verward? Wat wordt er gedaan om dit te voorkomen? En zullen we hier als samenleving in slagen?

Onbegrepen biedt een indringende en unieke inkijk in het leven van een ervaringsdeskundige. Een waargebeurd en hartverscheurend verhaal dat de mens achter de cijfers laat zien.

Angélique van Deursen (1970) is als ervaringsdeskundige een veelgevraagd spreker op het gebied van incest en kindermishandeling. Haar blogs op social media en haar website worden veel gelezen. Eerder schreef ze onder pseudoniem de bestsellers Het Duivelskind (11 drukken) en Ik was een Duivelskind.

Lees meer. (https://justpublishers.nl/project/onbegrepen-angelique-van-deursen/)

Alles wat we (willen) weten over verouderen met autisme (https://www.hogrefe.com/nl/boeken/autismespectrum?li_fat_id=6a59772f-4ee6-43fe-906b-f0a1f1fe07a3)

Hilde Geurts

‘Het gaat nooit over mij, maar altijd over kinderen - en ik ben al heel lang geen kind meer.’ Deze hartenkreet van een zestigjarige man legt een pijnlijk hiaat in onze kennis bloot. Terwijl wetenschappers en clinici zich decennialang richtte op de jeugd, bleven ouderen met autisme buiten beeld.

Maar mensen met autisme worden ouder. En de autismediagnose wordt steeds vaker op latere leeftijd gesteld of ten onrechte niet gesteld. Toch is de kennis over hoe autisme en veroudering elkaar beïnvloeden opvallend versnipperd.

Alles wat we (willen) weten over verouderen met autisme brengt daar verandering in. Het bundelt actuele wetenschappelijke inzichten uit meer dan 400 hoofdstukken en artikelen, aangevuld met ervaringskennis van autistische ouderen, hun naasten en hulpverleners. Het resultaat is een uniek en genuanceerd naslagwerk voor clinici die werken met ouderen met (een vermoeden van) autisme.

Hilde Geurts beschrijft wat bekend is over diagnostiek op latere leeftijd, psychisch welbevinden, cognitief functioneren, lichamelijke gezondheid, sociale relaties en zorgbehoeften, en vertaalt deze kennis waar mogelijk naar de klinische praktijk. Daarbij is er aandacht voor onzekerheden in het onderzoek, individuele verschillen en de noodzaak om voorbij eenvoudige conclusies te kijken.

Dit is geen protocollenboek en geen one-size-fits-all handleiding, maar een zorgvuldig opgebouwd handboek dat helpt om betere vragen te stellen en beter onderbouwde keuzes te maken in de zorg voor autistische ouderen.

Hoewel primair geschreven voor professionals, is dit boek ook voor autistische ouderen een eerlijk, wetenschappelijk onderbouwd naslagwerk over de complexiteit van ‘anders’ ouder worden.

Prof. dr. Hilde Geurts is hoogleraar klinische neuropsychologie en hoofd van de programmagroep Brein en Cognitie aan de Universiteit van Amsterdam. Al ruim 25 jaar richt zij zich in haar onderzoek op autisme, met bijzondere aandacht voor cognitief functioneren over de levensloop. Met haar onderzoeksgroep d’Arc (Dutch Autism and ADHD Research Center) initieerde zij in 2010 een grootschalig, internationaal toonaangevend onderzoeksprogramma naar veroudering bij mensen met een autismediagnose, waarin wetenschap en klinische praktijk nauw met elkaar zijn verweven. Zij wordt internationaal gezien als een van de grondleggers en pioniers van dit onderzoeksveld. Geurts behoorde tot de eersten die zich richtten op zowel de overlap als de verschillen tussen autisme en ADHD bij kinderen. Nog steeds pleit zij voor een brede, ontwikkelingsgerichte blik die verder gaat dan een enge focus op diagnose alleen. Naast haar academische werk is zij regelmatig actief binnen (inter)nationale besturen en werkt zij intensief samen met autistische mensen, hun naasten en clinici, met als doel dat wetenschappelijke kennis daadwerkelijk wordt benut in de zorg. Daarnaast is zij verbonden aan het Leo Kannerhuis (Youz/Parnassiagroep), een TopGGz-instelling waar zij bijdraagt aan praktijkgericht onderzoek en kennisontwikkeling.

Lees meer. (https://www.hogrefe.com/nl/boeken/autismespectrum?li_fat_id=6a59772f-4ee6-43fe-906b-f0a1f1fe07a3)

Perspectieven op herstelondersteuning. Tien jaar na Over de brug (https://www.swpbook.com/boeken/27/rehabilitatie/2791/perspectieven-op-herstelondersteuning)

Jaap van Weeghel, Margit van der Meulen, Hans Kroon, Stynke Castelein (red.)  

Wat zijn de perspectieven op herstelzorg? Het rapport Over de brug, kwam 10 jaar geleden met een plan van aanpak om de zorg (behandeling, begeleiding en ondersteuning) voor mensen met een ernstige psychische aandoening een grote stap vooruit te helpen. Het idee was een integrale, sector overstijgende benadering met plaats voor Herstelacademies. Waarvoor ggz en sociaal domein ‘over de brug moesten komen’ om in 2025 ‘een derde meer herstel’ (van identiteit, gezondheid en participatie) te realiseren.

Een greep uit de inhoud:
- Een reflectie op 10 jaar over de brug (Dienke Boertien, Maroun Nader, Barbara Stringer ea)
- Een nieuwe lente voor ervaringsdeskundigheid ( Irene van der Giessen)
- Erfenis en impact van over de brug; een interview met Philippe Delespaul (Jaap van Weeghel, Hans Kroon, Gerdie Kienhorst)
- Voorbij de droom van netwerkzorg ((Floortje Schepers)
- Een wijk waar iedereen welkom is; 10 jaar W in de Wijk (Marijn van Ballegooijen)
- Thuis in herstel: de toekomst van beschermd wonen (Charlotte Wunderink, Ellen Meijer, Lisette van der Meer)
- 10 jaar recovery college (Marloes van Wezel, Annelies Broos e.a.)
- Over de brug en dan verder (Jaap van Weeghel, Margit van der Meulen, Hans Kroon, 
Stynke Castelein).”

Dit boek blikt terug op wat er met deze aanbevelingen is gedaan. Heeft het substantieel meer herstel opgeleverd? Hoe actueel is de visie van Over de brug nu nog? Hoe sluiten nieuwe ontwikkelingen (nieuwe ggz, GEM, IZA e.d.) hierop aan? En vanuit de ambitie: wat zijn de inhoudelijke thema’s voor de komende jaren? Hoe gaan we verder?

In dit boek reflecteren de toenmalig betrokkenen, die ook met de ambities rond herstel aan het werk zijn gegaan, niet alleen terug op Over de brug, maar kijken ze ook vooruit. Met bijdragen, columns, interviews, data en observaties van betrokkenen vanuit de ggz, het sociaal domein, cliënten- en herstelbeweging (MIND, ENIK, en de NVZH) en kennisinstituten (Phrenos, Trimbos, Movisie).

De redactie van Participatie en herstel heeft deze kar getrokken en nam de epiloog voor haar rekening. Deze speciale (lustrum)editie is in het kader van 35e jaar van het tijdschrift tot stand gekomen.

Lees meer. (https://www.swpbook.com/boeken/27/rehabilitatie/2791/perspectieven-op-herstelondersteuning)

Een handleiding voor een leven zonder handleiding (https://www.lannoo.be/nl/een-handleiding-voor-een-leven-zonder-handleiding)

Jef Willem

Geen snelle tips of slogans, maar blijvende en verrassende inzichten over universele thema’s.

Jef Willem beseft als geen ander dat het leven geen handleiding heeft. Toch blijft hij zoeken, met een open blik en groot respect voor wijze denkers uit het verleden. Die wijze denkers toonden hem dat leven zonder handleiding niet betekent dat je stuurloos bent. Het betekent dat je leert varen terwijl je vaart. Dat je soms achteraf pas begrijpt waarom iets nodig was. Dat je keuzes maakt zonder te weten of ze later zullen kloppen. Maar dat je ondanks de onzekerheid toch blijft bewegen.

Spoiler alert: in dit boek zal je geen pasklare antwoorden vinden. Uitstelgedrag verdwijnt niet door erover te lezen. Spijt ook niet. Moeilijke keuzes blijven moeilijk. Maar misschien zal je sommige patronen beter begrijpen en zien wat eronder verscholen zit. Begrijpen brengt rust, en vanuit die rust ontstaat de ruimte om andere keuzes te maken. Keuzes die niet perfect zijn, maar wel dichter liggen bij hoe je het graag zou willen.

Jef Willem is de drijvende kracht achter de populaire community Onbespreekbaar en schreef samen met Nicolas Overmeire de bestsellers Omdat we hier niet genoeg over praten en Hoe we onszelf graag kunnen zien.

Lees meer. (https://www.lannoo.be/nl/een-handleiding-voor-een-leven-zonder-handleiding)

Schematherapie, stap voor stap (https://www.bsl.nl/shop/schematherapie-stap-voor-stap-9789036831697)

Marjolein van Wijk-Herbrink, Remco van der Wijngaart

Dit boek is een handig naslagwerk bij de toepassing van schematherapie in de praktijk. Per moduscategorie (kindmodi, kritische modi, copingmodi en gezonde modi) beschrijft het kort en overzichtelijk hoe je allerlei technieken toe kunt passen in de verschillende fasen van de therapie (begin, midden en eind). Iedere techniek wordt uitgelegd aan de hand van een richtlijn, een korte toelichting op de verschillende mogelijke stappen daarin en een voorbeelddialoog met een cliënt. De richtlijnen worden aan het begin van elk hoofdstuk weergegeven in een infographic zodat je in één oogopslag ziet hoe je de techniek kunt uitvoeren.

Schematherapie, stap  voor stap onderscheidt zich van andere praktijkboeken doordat het een  gevarieerd en toegankelijk overzicht geeft van veelgebruikte technieken in schematherapie en direct toepasbaar is in de sessie die je aan het voorbereiden bent. Bovendien beschrijft het duidelijk hoe je de technieken  op een andere manier kunt toepassen in de verschillende fasen van de behandeling.

Het boek bevat verder beschrijvingen van basisbehoeften, schema’s en modi en van de verbanden daartussen. Daarnaast is er aandacht voor varianten en eventuele aanpassingen voor specifieke doelgroepen (bijv. jeugd, LVB) en therapievormen (groepstherapie), waardoor het boek geschikt is voor alle schematherapeuten (in opleiding) en andere therapeuten die schematherapeutische technieken willen integreren in hun behandeling.

Marjolein van Wijk-Herbrink is gz-psycholoog en supervisor/trainer schematherapie. Zij heeft verschillende wetenschappelijke publicaties over schematherapie op haar naam, is een van de auteurs van het boek Toegepaste schematherapie met kinderen en jongeren en is coproducent van het audiovisuele leermiddel Schematherapie voor kinderen en adolescenten: Stapje voor Stapje.

Remco van der Wijngaart is psychotherapeut en gz-psycholoog en supervisor/trainer cognitieve gedragstherapie en schematherapie. Hij is eigenaar/directeur van het Nederlands Instituut voor Schematherapie en voorzitter van de Vereniging voor Schematherapie.  Hij is (co-)auteur van diverse boeken zoals Imaginaire rescripting, theorie en praktijk en heeft diverse audiovisuele leermiddelen geproduceerd, zoals Schematherapie, stap voor stap.

Lees meer. (https://www.bsl.nl/shop/schematherapie-stap-voor-stap-9789036831697)

-

Wil jij met jouw boek in deze rubriek? Stuur ons een mail: info@ggztotaal.nl (mailto:info@ggztotaal.nl).

-

Lees hier eerdere afleveringen van de bibliotheek (https://www.ggztotaal.nl/tp-29166-2/bibliotheek)

-----------------------------------------------------------------------------------------

Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.

Abonneren kan direct via het inschrijfformulier (http://www.ggztotaal.nl/pg-29166-7-89775/pagina/abonneren.html), opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines (http://www.ggztotaal.nl/pg-29166-7-89779/pagina/e-magazine.html).