Behandeling bij OCD effectief, maar geen ‘one size fits all’

Psychologische interventies zijn effectief bij de behandeling van OCD. Ze verbeteren niet alleen symptomen, maar ook de kwaliteit van leven. Verschillende behandelvormen leveren vergelijkbare resultaten op. De uitdaging voor de toekomst ligt vooral in het beter afstemmen van behandelingen op individuele patiënten en het vergroten van de toegang tot zorg.

Dat blijkt uit onderzoek van klinisch psycholoog Yingying Wang (https://vu.nl/nl/nieuws/2026/psychologische-behandelingen-bij-dwangstoornis-werken-en-maatwerk-is-de-sleutel), verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Voor haar proefschrift (https://research.vu.nl/en/publications/the-effectiveness-of-psychological-interventions-for-obsessive-co/) onderzocht Wang hoe effectief psychologische behandelingen zijn en welke vormen het beste werken voor welke groepen patiënten. De conclusie is helder: psychologische interventies verminderen de ernst van OCD-symptomen, verlichten vaak ook angst- en depressieve klachten en dragen bij aan een betere kwaliteit van leven. Opvallend is dat verschillende psychologische behandelvormen ongeveer even effectief en acceptabel zijn voor patiënten.

Niet-begeleide zelfhulp-CGT
Cognitieve gedragstherapie (CGT) blijkt nog steeds de meest onderzochte en toegepaste behandeling voor OCD. Wang laat zien dat CGT in verschillende vormen vergelijkbare resultaten oplevert. Een belangrijke uitzondering is niet-begeleide zelfhulp-CGT, die minder effectief en minder goed vol te houden is voor patiënten. Toch is ook deze vorm niet zonder waarde. Niet-begeleide zelfhulpinterventies zorgen nog steeds voor een matige afname van OCD-symptomen. Daarmee kunnen ze een belangrijke rol spelen voor mensen die moeilijk toegang hebben tot reguliere zorg, bijvoorbeeld door wachttijden, kosten, afstand of stigma.

Verzamelen patiëntgegevens
De resultaten bieden hoopvolle inzichten voor mensen met OCD: er is geen ‘one size fits all’. Er bestaan meerdere effectieve behandelopties, wat ruimte biedt voor keuze en voorkeur. Voor behandelaren onderstreept het onderzoek het belang van gepersonaliseerde zorg, afgestemd op zowel klinische kenmerken als persoonlijke omstandigheden van de patiënt. Wang pleit daarom voor het systematisch verzamelen van patiëntgegevens, zodat beter kan worden voorspeld welke behandeling voor wie het meest geschikt is. Dat zou de effectiviteit van behandelingen in de praktijk verder kunnen vergroten.

Voor onderzoekers ligt er volgens Wang een duidelijke opdracht: richt je niet alleen op gemiddelde effecten, maar onderzoek ook welke factoren voorspellen of beïnvloeden hoe goed een behandeling werkt bij individuele patiënten. Daarnaast is meer aandacht nodig voor strategieën die de toegang tot bewezen effectieve behandelingen vergroten.

----------------------------------------------------------------------------------------

Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou!

GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.

Het volgende e-magazine verschijnt op 9 februari 2026.

Abonneren kan direct via het inschrijfformulier (http://www.ggztotaal.nl/pg-29166-7-89775/pagina/abonneren.html), opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines (http://www.ggztotaal.nl/pg-29166-7-89779/pagina/e-magazine.html).