Identiteit van de SPV staat onder druk. Bij ’ons’ is de SPV een behandelaar B bij en valt in de zorglijn onder de VS en psychiater of andere regiebehandelaar. Het profiel van de SPV = behandelaar B zoals dit ook het geval is bij basispsychologen en heeft een algemeen functieomschrijving. De SPV brengt een denkkader in wat recht doet aan de complexe problemen waar clienten mee te maken hebben. Maar dit wordt als zodanig niet erkent, de psychologische behandellijnen zijn richtinggevend in de protocollen. Bij ’ons’ wordt de SPV niet geraadpleegd in de lijn. Ze zijn geschoold dit wel te doen, ze zijn geschoold om overstijgend mee te denken over beleid, behandelprogramma’s, protocollen enz. Maar omdat ze niet in de regiefunctie zitten, worden ze niet gevraagd mee te denken en wordt hun inbreng minder gewaardeerd. Een manager zei laatst tegen mij dat de nieuwe SPV straks niet beter weten dan hoe het nu is. Hoe ze vroeger hebben gefunctioneerd en welke positie ze hebben gehad, verdwijnt met de tijd dat de SPV met pensioen zijn. Mijns inziens hebben SPV hebben steeds minder iets te zoeken in de psychiatrische ziekenhuizen, ze lijken steeds met op opgewaardeerde casemanagers. Niets ten nadele van casemanagers, want die zijn echt heel belangrijk, maar een SPV is toch iets anders.

aangezien ik zowel SPV ben als nu in opleiding ben voor Verpleegkundig Specialist GGZ kan ik goed een vergelijking maken tussen beide opleidingen en beide functies. En kan ik zeggen: beiden zijn even hard nodig, elk in hun eigen professie. Maar de VS is echt geen ’opgepluste SPV’, wat ik nu als specialist leer en doe had ik niet als SPV gekund als het gaat over regiebehandelaarschap. SPV zijn heel goed in de sociale psychiatrie en daar zouden ze zich veel meer kunnen profileren. Als ik hoor dat SPV zelf ook zeggen ’ik doe niet echt iets anders of iets meer dan ambulant verpleegkundigen’ dan is er voor SPV nog wel een weg te gaan om eerst zichzelf eens meer neer te gaan zetten en hun waarde te bepalen.

Hoezo SPV als regiebehandelaar? Dat is slechts een formaliteit. Immers, de ontwikkelingen zowel in de samenleving als in de gezondheidszorg volgen zich in een rap tempo op. We weten steeds meer, maar staan daarentegen net zo vaak met lege handen. Voor complexe vraagstukken ontbreekt nogal eens aan een pasklaar antwoord, protocol of richtlijn. In dat geval kunnen we niet anders dan constateren dat we het ‘niet weten’ en op zoek gaan naar ‘het best mogelijke’ antwoord, gegeven de situatie waarin het vraagstuk zich afspeelt. Hiertoe zijn getalenteerde, betrokken en onderzoekende professionals nodig die met in achtneming van de verschillende perspectieven op verantwoorde wijze beslissingen durven te nemen en daar verantwoordelijkheid voor dragen. De verschillende SPV-opleidingen in NL, vertegenwoordigd in het platformoverleg SPV doen in nauwe samenwerking met praktijkbegeleiders sinds jaar en dag hun best om verpleegkundigen in de GGZ te ondersteunen bij een leven lang leren en samenwerken. Onder meer vanuit de gedachte dat een SPV kan helpen om anders om te leren gaan met sociale en maatschappelijke vraagstukken die zich tot in lengte van dagen in verschillende hoedanigheden aan zullen blijven dienen. Het vraagt om een lange adem en het schuurt, maar zonder wrijving geen glans.

Belangrijk in de waardering is registratie in het kwaliteitsregister van V&VN voor SPV-en. De SPV opleidingen zijn de afgelopen jaren gevisiteerd door de beroepsvereniging en op kwalitatief hoog niveau bevonden. Een doorontwikkeliing naar een opleidingsstructuur zoals deze bestaat voor de Verpleegkundig specialisten zou de verdere ontwikkeling en positionering van de beroepsgroep SPV goed doen. Dit betekent o.a. erkende opleidingsplaatsen waar men op moet solliciteren bij instellingen en de huidige hogescholen. Erkende praktijkopleiders die dit naast hun uitvoerende werk als SPV doen. Hier hoort natuurlijk regie behandelaarschap bij.

Wie of wat geleid heeft tot afname van opleiding of waardering is om tal van redenen. Goed dat er nu weer wordt geinvesteerd in herwaardering en we weer nodig zijn. Ik kan me nog erg opwinden dat wij niet in regiebehandelaarschap zijn erkent. Ik geloof het wel voor die paar jaar dat ik te gaan heb. Ik heb mijn vak altijd met veel passie uitgevoerd en ben van mening dat wij een bijzondere beroepsgroep zijn in de ggz.